Cider voor arme mensen

Cider voor arme mensen
Omslag van de eerste druk, 1960
Omslagontwerp Boudewijn ietswaart
146 blz.

Korte beschrijving inhoud
Marta Wijk en Reinier Moorslag, ooit geliefden, gaan samen op vakantie na recente teleurstellingen in hun persoonlijk leven. Ze stranden echter door autopech in een Noord-Frans dorpje, waar de arme bevolking vergetelheid zoekt in een uit essenbladeren gebrouwen surrogaatcider. Tijdens het gedwongen verblijf geven Marta en Reinier zich in dat etmaal rekenschap van hun gevoelens voor elkaar, en van de gevolgen van hun verhouding.

Zoals het onweer dat in de zomerhitte elke dag komt opzetten en dan weer wegtrekt eens móét losbarsten, zo zullen Marta en Reinier de consequenties moeten aanvaarden van hun inzicht.

Hella S. Haasse:
'Het emotionele klimaat waarin Marta en Reinier hun verhouding beleven is sterk beïnvloed door de politieke spanningen van de Koude Oorlog, het wederzijdse wantrouwen en de vooroordelen van die periode.'

Trefwoord: Frankrijk, romans, verzameld werk

	Audio: Oorsprong Cider voor arme mensen Hella S. Haasse vertelt naar aanleiding van de toekenning van de J.P. van Praagprijs over de oorsprong van haar roman Cider voor arme mensen. Uit: Het voordeel van de twijfel / Ruud Jans / HV / 31 mei 1985 /

Op de boot tijdens een excursie van De Groene Amsterdammer, circa 1960. Haasse werkt mee aan de boekenrubriek ‘Keuze van de maand’.
Foto: Collectie Hella S. Haasse

Dagboekaantekening
In Persoonsbewijs citeert Hella S. Haasse een van haar dagboekaantekeningen over het ontstaan van Cider voor arme mensen:

Uit een zakagenda, zomer 1953:
...een vergeeld velletje papier, kennelijk gescheurd uit een schoolschrift voor rekenen en schrijven, de fijne horizontale en vertikale lijntjes vormen om de vier regels kleine vierkantjes, en er is een rode kantlijn. In pasteus moeizaam schrift staat er:

- Feuilles de frene. 50 gr.
- baies de genievre. 25 gr.
- 100 gr. sucre
- 20 gr. levure de boulanger

Dit is het recept van cider voor arme mensen.
Ik kreeg het van een vrouw in het gehucht Montigny sur l'Hallue, dat ik later tevergeefs op verschillende kaarten heb gezocht.

Een hallucinatie is het verblijf daar echter beslist niet geweest. Op de terugweg van een vakantiereis naar Bretagne waren mijn man en ik en ons oudste dochtertje door een mankement aan de auto gestrand ergens op een landweg tussen onafzienbare graanvelden. Het liep tegen de avond, er dreigde onweer. Wij zochten en vonden onderkomen in wat men een “vlek” zou kunnen noemen, een paar huizen, een vervallen kerkje, en van de weg af onzichtbaar, het “chateau” in een door muren omsloten totaal verwilderd park. De man die ons geholpen had onze auto te slepen, bood ons op zijn erf een staanplaats voor onze tent. Later in de avond, toen de bui eindelijk was losgebarsten, kwam hij ons binnenhalen; ondanks onze protesten mochten wij niet in onze slaapzakken op de vloer liggen, maar kregen wij het echtelijke ledikant toegewezen. [...]

Ik wist toen al, dat ik van die indrukken niet los zou komen. De werkelijkheid van die ene dag staat scherp in mijn geheugen geëtst. Vooral de surrogaatcider, uit boombladeren getrokken omdat men er geen appels voor kon aanschaffen, kreeg een bijzondere betekenis. Het papiertje met het recept kon ik later nooit in mijn hand nemen, zonder het gevoel, dat ik er iets mee moest doen. In 1958 en 1959 begon ik het verhaal te schrijven, dat tot Cider voor arme mensen is uitgegroeid.’

Cider voor arme mensen
Verzameld werk, veertiende druk, 2007
Omslagontwerp Anneke Germers
124 blz. - ISBN 978 90 214 67672

Verzameld werk - Cider voor arme mensen
Eind 2006 begint Uitgeverij Querido met de uitgave van het Verzameld werk van Hella S. Haasse. Tussen 2006 en 2011 zullen al haar romans en essays in een luxe-editie verschijnen. Deze delen van het Verzameld werk komen tot stand in nauw overleg met de schrijfster zelf.

Zoek op trefwoord 'verzameld werk' om te zien welke titels op dit moment al in het Verzameld werk verkrijgbaar zijn.

naar boven